Kadın evlenme ile beraber kocasının soyadını alır. Medeni Kanun aile soyadı olarak kocanın soyadını seçmiştir. Ancak yıllar boyu tartışılan bu konu hakkında ciddi yol alınsa da kadının soyadı halihazırda çözümlenememiş, kanun hükmüne alınmamış bir konudur. Türk Kanunu Medenisi’nin 153. Maddesinin iptali ile başlayıp Anayasa Mahkemesi, AİHM, Yargıtay kararları ile devam eden bu süreçte kadınlar doğumla kazandıkları soyadını kullanabilme hakkını elde etmişlerdir. Peki evlenen bir kadın doğumla kazandığı soyadını kullanabilmek için nasıl bir yol izlemelidir?
- Kadın kendi soyadını ile beraber kocasının soyadını da kullanabilir.
Kadın evlenmeden önce doğumla aldığı soyadını isterse kocasının soyadı ile kullanabilir. Bunun için nikah kıyılması sırasında bu isteğini dile getirmesi yada nüfus müdürlüğüne yazılı başvuru yapması gerekecektir. Ancak evlenme ile kadının kişiliğinde en önemli parçasından birini oluşturan adı değişmektedir. Adı değişen kadın tüm resmi kayıtları da yenilemek zorunda kalmaktadır. Evlenme ile erkeğin isminde bir farklılık meydana gelmemektedir. Evli kadının soyadı kocasına tabii olup herhangi bir nedenle evlilik birliği devam ederken kocanın soyadının değişmesi halinde kadının soyadı da kendi istemi dışında değişecektir.
-
Kadın sadece kendi soyadını kullanmak isterse ne yapmalıdır?
Güncel yargısal gelişmeler neticesinde verilen Hukuk Genel Kurulu kararı ile kadının bekarlık soyadını kullanmak için dava hakkı doğmuştur. Kadın soyadını kullanma isteği için dava açarak doğumla kazandığı soyadını kullanabilecektir. Görevli mahkeme ise burada adla ilgili davalara bakan Asliye Hukuk Mahkemeleri değil, Aile Mahkemeleri’dir. Davalı ise kadının kocası ve kadının yerleşimin bulunduğu yer Nüfus Müdürlüğü’dür. Kadının yalnızca bekarlık soyadını kullanması kocasının rızasına bağlı değildir. Dava masrafları kadına aittir. Çekişmesiz yargı işidir. Kararla beraber kadın yalnızca kendi soyadını kullanmaya başlar. Karar nüfus siciline işler ve ilan olunur.
Kadının tek başına bekarlık soyadını korumasına izin vermeyen kanun hükmü karşısında mahkeme içtihatları ile gelişen kadının soyadı davası kadınlar için zor ve masraflı bir süreci beraberinde getirmektedir. Kadın temel bir hakkı kullanmak için kocasına dava açmak zorunda bırakılmaktadır. Halihazırda kanun ile kadının kendi soyadını kullanabilmesi hakkında bir hüküm olmasa da güncel Yargı kararları neticesinde kadın kişiliğinin vazgeçilmez bir parçası olan adını kullanabilmektedir.
Av. Şeyma Şenol